PROTEGE UYGULAMASI ÖRNEĞİ

  • Protege Nedir?

Akıllı sistemler oluşturmak için açık kaynak kodlu ontoloji editörüdür. Hükümet ve kurumsal firmalar tarafından kullanılmaktadır. Anlamsal ağ için gerekli olan anlamlandırılmış ifadelerin kolayca uygulanabilmesi açısından başarılı bir programdır. Bunların yanı sıra w3c(World wide web consortium) tarafından tanınmıştır.

http://protege.stanford.edu/ Adresi üzerinden uygulama ücretsiz olarak elde edinilebilir.

Protege Nasıl Kullanılır?

Protege internet sitesinden V5.0.0 indirildikten sonra hiçbir kuruluma gerek duyulmaksızın Protege.exe ile uygulamaya direk erişim sağlanabilir.

İlk Açılıştaki ana sayfa şekildeki gibidir “Entities” butonuna basarak varlıkları oluşturmaya başlaya biliriz.

Varlıkların bağlantılarının Entities sekmesi altında tablo şeklinde görebliriz.

Bir önceki resimdeki varlıkların niteliklerini, alt sınıflarını ve benzer özelliklerini Class Usage sekmesi altındankontrol edebilir yada değiştirebiliriz.

Bir class ya da subclass eklemek istediğimiz zaman nesnenin üzerine gelip sağ tıklayarak çıkan menüde “Add Subclass” seçeneğini veya sol üsteki işaretlediğimiz buton veya “Ctrl+E” kısayolu ile nesneyi istediğimiz türde oluşturabiliriz.

Türetilen her nesne eğer aynı nitelik sınıfında ise birbirinden “Disjoint With” sekmesi ile ayırarak nesneler arasındaki hiyerarşik düzeni sağlamada pay alır.

“Class Usage” sekmesi altında seçilen nesnenin yukarıda bahsettiğimiz tüm özelliklerini görüntüleyebiliriz.

“Object Property Hierarchy” Herhangi bir nesneye nitelik eklemek için kullanılır ve var olan nesnelerin birbirleri arasındaki hiyerarşik yapısını belirlememizi sağlar.

Oluşturulan nitelik tıpkı nesneler gibisınıflandırılmalıdır nitelik atamak için “Domains” özelliğini kullanırız ve “Ctrl” tuşu ile tek seferde birden fazla seçim yapılabilir.

Protege programının görsel grafik özelliklerinden yararlanmak için önce bu özellikleri kullanıma açmamız gerekmektedir. Menü çubuğu altındaki Window sekmesinden yararlanabileceğimiz özellikleri görebiliriz. Biz bu proje için OntoGraf özelliğinden yararlanacağız. OntoGraf özelliğinin aktifleştirilmesi yukarıdaki şekildeki gibidir.

Yukarıda bahsettiğimiz OntoGraf özelliği ile oluşturduğumuz ontolojideki nesneler arası bağları görsel olarak gösterme ve inceleme imkanına sahibiz.