Web Ontoloji Dili

Web Ontology Language (OWL), ontolojileri tanımlamak ve çeşitlemek için kullanılan bir dildir (Wikipedia, 2007). OWL, bilginin içeriğini sadece insanlara gösteren değil, bunun yanında bilgisayarlar tarafından işlenebilmek üzere tasarlanmıştır. OWL, XML, RDF ve RDF Schema (RDF-S) tarafından desteklenen web içeriğinin bilgisayarlar tarafından daha iyi yorumlanabilmesini sağlamayı hedef almaktadır. OWL, OIL ve DAML+OIL gibi dilleri

temel alır ve şu anda W3C kurumu tarafından tavsiye edilen bir dildir. OWL, DAML+OIL Semantik Web Teknolojileri web ontoloji dilinin araştırma tabanlı bir sürümüdür(Wikipedia, 2007).

  1. Web Ontoloji Dili

Web Ontology Language (OWL), ontolojileri tanımlamak ve çeşitlemek için kullanılan bir dildir (Wikipedia, 2007). OWL, bilginin içeriğini sadece insanlara gösteren değil, bunun yanında bilgisayarlar tarafından işlenebilmek üzere tasarlanmıştır. OWL, XML, RDF ve RDF Schema (RDF-S) tarafından desteklenen web içeriğinin bilgisayarlar tarafından daha iyi yorumlanabilmesini sağlamayı hedef almaktadır. OWL, OIL ve DAML+OIL gibi dilleri

OWL dillerinin şematik yapısı

OWL dilinin RDF olarak şematik kullanımınabir örnek Şekil 2‑10 de verilmektedir.Terimler arasındaki bağlantı RDF söz dizimiile yapılmaktadır. Söz dizim kuralları bilgiyianlamlaştırmak için tasarlanmıştır. Bunu şuşekilde bir örnek ile açıklayabiliriz. Bir kişi “ben Apple kullanıyorum” cümlesinde Applekelimesini RDF olarak tanımlaması gerekirseApple kelimesini; üreticisini, tipini, modelini,işletim sistemini tanımladığında Apple kelimesineanlam yüklemiş olur. Bilgisayar Applekelimesini okuduğunda bunun bir tanımlanmışbir bilgisayar olduğunu anlayacaktır. Butanımlamayı ontoloji dili ile Şekil 2‑10 gösterilmektedir.

OWL ile tanımlanan bilgi tek bir amaç içindüşünülemez. Bu bilgi başka ontolojiler tarafındanda tanımlanabilir veya genişletilebilir.OWL belgelerinin yanlış yorumlanmamasıve bilgisayarlar tarafından işlenebilmesiiçin düzgün bir söz dizemine ihtiyaç vardır.OWL belgelerinde kullanılacak terminolojiRDF dosyalarının genişletilmiş halidir (Owl,2007).

OWL üç alt dile sahiptir: Şekil 2-11 de görüldüğügibi OWL Lite, OWL DL ve OWL Full.Bu üç dil, kullanıcılar tarafından kullanılmaküzere özel olarak tasarlanmışlardır (Owl,2007). OWL dilinin alt dilleri birbirlerini kapsayacakbiçimde tasarlan mışlardır. Şekil 2‑11de bu yapı gösterilmektedir.

OWL Dilini oluşturan dil yapısı

OWL Full: RDF ve RDF(S) bütün bileşenlerinikullanır. RDF ’in sağladığı tüm kolaylıklarısağlar. Ancak hesaplana bilirliği desteklemez.Mesela RDF de tanımlanan sınıf bir topluluğuifade edebildiği gibi bir bireyi tanımlayansınıf da olabilir. OWL Full daha çok tanımlamabilgisinin hesaplama bilgisinden önemliolduğu durumlarda kullanılabilir. OWL Fullde bazı durumlarda otomatik mantık yürütmelerimkânsız olabilir. OWL Full dili RDF iletam olarak uyumludur. RDF dokümanlarınınyapısı aynı zamanda OWL Full dokümanlarıdır.Dezavantajlarından biri OWL Full yapılarıtam kararlı değildir. Bundan dolayı kavramlararasında tam ve etkili bir mantık yürütemez.Örneğin, Ahmet Bey bir bilgisayar malzemesisatan tekno marketten yazıcı almış olsun.Mantıksal olarak Ahmet beyin gelecekte yazıcısıiçin kartuş, toner veya ribon gibi yazıcısarf malzemelerinden birini satın alabilecekpotansiyel müşteri olabileceği sonucu çıkarılabilir.Satın almış olduğu yazıcı türü belliolmadığından yazıcısı için kullanacağı sarfmalzeme çok çeşitli olabilmektedir. Bu şekildeoluşturulan mantıksal ifadede ilgi bağınınzayıflığı sonucunda firmanın hangi sarf malzemeyeyatırım yapması kararını verebilmesiiçin karşısına birden çok seçenek çıkmaktadır.Sonuç olarak bu tür mantıksal çıkarımlar tekbir sonuca ulaşmada etkin bir mantık oluşturamamaktadır.

OWL DL: OWL Full ’un bir alt dilidir. OWLve RDF oluşturan yapılarına kısıtlar ekleyerekkullanılır. Bu kısıtlar tanımlama mantığınıbağlantısını sağlar. OWL DL, terimlerin anlamlarınıtanımlamada kolaylık sağlar. Otomatikhesaplamaları mümkün kılararak akılyürütmeyi kolaylaştır. Örneğin Ahmet Bey’inteknoloji marketinden bir adet lazer yazıcı aldığınıdüşünelim. Mantıksal yürütme yaparsak;eğer Ahmet Bey lazer yazıcı almışsa çokkuvvetli bir ihtimalle yazıcısı için gelecektetoner alacaktır. Mantıksal olarak lazer yazıcıyasahip bir kişinin lazer yazıcısı için toner almasıgerektiği çıkarımına ulaşılarak etkin birmantık yürütülmektedir.

OWL Lite: OWL dilinin tek bir kısmını kullanır. OWL DL ’nin kısıtlarını kullanır. OWLLite sadece üst sınıf tanımlanabilir. Üst sınıflarındakarar yapıları kullanılır. Sınıflar arasındaeşitlik ve alt sınıf ilişkileri vardır. OWL Litemantıksal sonuçlarını değerlendirerek iki değergönderir. Bu değerler 0 ve 1 dir. Özellikledurum belirteçlerinde; eğer bir çıkarım varsa1 kabul edilir. Diğer durumlar 0 kabul edilir.Örneğin bir bilgisayarın sahip olduğu işlemci,ana kart, ram belleğine bakıldığında sunucuözelliği varsa 1 değeri gönderir, diğer durumlarda0 değeri gönderilir.